«Guds lam», laga av Magne V. Kristiansen

Kunstnar, forfattar og aktiv kommentator her på Den nordisk-katolske bloggen, Magne V. Kristiansen, har laga denne filmen. Kristiansen kallar seg ein «protestant på veg mot aust» og er ein god ven av Den nordisk-katolske kyrkja.

Advertisements

Alt kjøt skal sjå Guds frelse

Det er gledeleg at det sentrale omgrepet ”kjøt” er tatt inn att i den nye bibelomsetjinga. Eg tilhøyrer ein kristengenerasjon der omgrepet nesten har gått tapt. I over tredve år har det vore ei teologisk likesæle når det gjeld kva dette ordet femner, det har vore så viktig å vere ”aktuell” og ”folkeleg” at nettopp folk har vorte avskore frå eit orienteringspunkt som vinklar og vatrar meg presist inn på kva som ligg i andre omgrep som frelse, nåde, kraft og ånd.

”Alt kjøt skal sjå Guds frelse!” Det er ikkje småtteri. Det rekk langt utover mennesket åleine, det femner om heile den dødelege skapningen. For kjøt er fyrst og fremst dødeleg, ja alt som er dødeleg er kjøt. Kjøt er ikkje syndig i seg sjølve, men fordi kjøtet altså er forgjengeleg, dødeleg og avgrensa vil det ty til synda i sin desperasjon. Djevelen herskar ved døden står det, ikkje ved synda. Kjøtet er altså ikkje syndig, men likevel hjelpelaust i høve å oppfylle Guds lov. Det vil seie, det er motsett: Det er Lova som har problem med kjøtet. Det er Lova som har gjeve opp og seier: Kva? Eit dødeleg menneske? Eg kan inkje gjere! Kvar er det menneske som kan oppfylle mi lov? Lova søkjer altså ein av kjøt og blod for si oppfylling, og finn han i Ham som er sann Gud og sant menneske.

Når no Gud har vorte kjøt, skjønar vi at vi står overfor eit mysterium. Når sporven ikkje fell til jorda utan Gud, kan vi berre undrast, for også ein sporv er kjøt. Det demrar for oss ei djupne i desse ord: Alt kjøt skal sjå Guds frelse.

Les ein t.d. Jesaja kap. 40 er det nettopp hjelpeløysa åt kjøtet som setjast i relieff mot Guds nåde og kraft. Fordi folket søkte mot avgudane vart det sjukt og full av verk, både sosialt, politisk og økonomisk. For å bøte på den skade som oppstod med avgudsdyrkinga søkte dei hjelp i nye gudebilete og såg ikkje at nettopp avgudane var årsaka til den djupe nauda. Dei søkte å sløkje bålet med meir ved. Slik handlar og tenkjer kjøtet inntil det er køyrd seg sjølve i senk og erkjenner – eg er berre jord. Ei tid held dei motet oppe, dei oppmuntrar kvarandre og hamrar til avgudsbileta, dei rosar framgangen og kreativiteten, nok eit gudebiletet er skapt som vi skal setje vår von til. Men Jesaja har eit anna perspektiv og ei anna løysing: Berre Gud Herren er Gud, alt anna er tomheit. Kven gav han råd då han grunnla universet, han som kan fylle alle hav i ei hand og måle universet mellom tommel og peikefinger. Jesaja utfordrar dei stumme og døve gudane, om dei kan likne seg med Herren. Dei har inkje svar, for dei er inkje.

Men her er von, nettopp når kjøtet godtek si maktesløyse. Då vil Gud kaste sin ande og skugge over det som er laga av mold og jord. Han bles sin Ande i oss, held oss i live ved sitt inkarnerte Ord og gjev oss del i sin herlegdom. Heile skapinga lengtar mot den dagen då våre lekamar skal løysast or forgjengelegdomen og vi skal verte Guds born fullt og heilt. Det kan berre skje i nåde, for vi kan berre rose oss i Herren.

Eit typisk paulinsk uttrykk, men Jesaja sa det fyrst.

Så er evangeliet openberra frå opphavet av. Guds nåde var det fyrste av alt.

Magne V. Kristiansen

Tradisjonen og Jesu ættetavler

Eg er fortsatt ein protestant på veg mot aust. Enno er eg i krattskogen der eg prøver å finne veg. Nett no vasar eg i kvist og kvast der noko er «Skrifta åleine» og noko er «Tradisjonen» og noko er «tradisjonar» og noko er «meg åleine.» Av og til ser eg ein opning, så tetnar det til att.

I morges opna det seg ein veg vidare. Eg satt og las om Ireneus av Lyon, det åndelege barnebarnet til ap. Johannes. Ireneus var «son» av Polykarp. Polykarp var «son» av Johannes. Johannes var «son» av Jesus. Det er vel dette som er utgangspunktet for den såkalla suksesjonen. Då med eitt slo det meg, dette minna meg på noko anna eg har lese: Jesu ættetavler. Desse gørrkjedelege oppramsingane som både Matteus og Lukas brukar ganske mykje plass på.

Kvifor? Kva interesse har eg, ein norrøn heidningekristen, av å vite at Jojakin fekk Sjeatiel, Sjeatiel fekk Serubabel, Serubabel fekk Abiud … osb. ein gong for 2500 år sidan.

NT byrjar med Jesu ættetavle. Det er som Matteus vil seie: Sjå her, her har du den lange linja! Kan det ha med suksesjonen å gjere? Den ubrutte linja heilt frå Adam av, den fyrste profet som skulle bringe Guds ord vidare til sine etterkomarar, gjennom ei «gørrkjedeleg» rekkje av bodberarar. Tilslutt skulle rekkja nå sitt høgdepunkt i Kristus, bodskapen sjølve.

Og når Kristus kom, peikte han alltid til profetane, for å prove at han var den sanne Messias. Han sa aldri: Sjå mine under og karisma, høyr min autoritet. Bramma aldri av sitt intellekt og vidd. Han sa berre: Kva seier lova, kva les du der? Trudde de Moses, trudde de meg! Han seier det i klar tekst: Eg talar ikkje ut frå meg sjølve, men berre det eg har høyrt hos Faderen. Joh. 8. Mest tydeleg kjem dette fram når han vil forklare kva som hadde skjedd i Jerusalem påskedagane, då han legg ut alle skriftene for dei to fortørna læresveinar som gjekk til Emmaus.

Så overgav han bodskapen vidare til Johannes & co (utan forkleining av Peter), som gav den vidare til Poykarp, som gav den vidare til Ireneus…! Og vi sit med skatten, funklande vakker, enno. I leirkar, framleis.

Ireneus av Lyon, tredje generasjon apostel, skriv visst mykje om suksesjonen. Har nokon tekstar som stadfestar det?