Et evig nå

Jeg leser for tiden Ringenes Herre for andre gang, og det er forunderlig å se hvordan alle karakterene, alle handlingene og alle valgene, er vevd sammen på en måte som gjør at boken bevarer den gode spenningen helt til siste slutt. Forfatteren klarer å styre fortellingen mot dens crescendo, men samtidig bevarer karakterene i fortellingen sin frie vilje. Frodo, Sam og Aragorn kunne valgt annerledes, og vi hadde fått en helt annen historie. God litteratur klarer å belyse paradokset, forutbestemmelse og fri vilje, på en forklarende måte. En forfatter vet hva som skal skje og har en plan og mening med det hele, men samtidig får vi som lesere en følelse av at karakterene gjør frie valg. Tiden i fortellingen er ikke knyttet til forfatterens tid. Ett år i karakterenes verden kan tilsvare en halv time i forfatterens verden. Hvis vi prøver å overføre dette bildet på Gud, ser vi at det halter. Gud er selvsagt utenfor vår tid – alt er presens for ham. Han er utenfor og over vår tidslinje. Men likevel kan bildet gi trøst til dem som lider eller ligger for døden. Gud ser alt – fortid, nåtid og fremtid. For Ham er alt et evig nå. Han er alltid nærværende og har all verdens tid for deg personlig. Gud gir oss ikke massebehandling. C.S. Lewis har sagt det slik: ”Du er like mye alene med ham som om du skulle ha vært det eneste vesen han noen gang hadde skapt. Da Kristus døde, gjorde han det nettopp for deg, som om du hadde vært det eneste menneske i hele verden”.

Gud er forfatteren i alle menneskers liv, og han vet hva som er best for dem som lider og opplever mørke stunder. Det kan selvsagt være vanskelig å se dette ved første gjennomlesning. Men når livet leses for andre gang (i himmelen), vil mennesket se at forfatteren hadde en plan med karakterene og plottet, og ikke minst hvordan alle de løse trådene skulle samles i siste kapittel. Dette er på ingen måte et svar på lidelsens problem, men det kan være en trøst til mennesker som opplever mørke og dunkle perioder i sitt liv.

Kim

Advertisements

13 responses to “Et evig nå

  1. I himmelen forventar eg at det berre skal vere glede, liv og herlegdom. Alt har vorte nytt, så det som har vore, er for alltid gløymd. Så i himmelen vil eg ikkje meir kome mitt jordeliv i hug. Skal eg lese livet mitt for andre gong, må det i så tilfelle skje i «skjærselden»…

  2. Ein forfattar kan ikkje stille sine romanpersonar til ansvar for det dei tenkjer,seier og gjer… Om Gud har forfatta mitt liv, kan eg då stillast til ansvar for det eg har tenkt,sagt og gjort? I prinsippet er eg utan fri vilje om alt er forutbestemt.

  3. Eskatologi (læren om de siste ting) er ikke alltid lett å tilrettelegge og innholdsbestemme, for dets rikdom sprenger grensene for våre forestillingsrammer. Jeg tviler på om det strekker til å tenke seg Guds fremtid som en innfrielse av våre forventninger som vi forsøksvis utleder av troen her og nå. Den kommende verden er mer enn en fantasiforlengelse av den nåværende. Litt ubeskyttet sagt: Troen vet hvem som kommer, ikke hva. Det er kanskje derfor Åp 21:4, som mest konkret beskriver hva saligheten går ut på, er rent negativt formet. Det handler om det som ikke skal være mer. Det positive motstykke blir for mektig, det sprenger vår forestillingshorisont. Men likevel, skjuler Gud noe for oss i evigheten? Sletter han vårt minne om hvordan det gikk med oss selv og våre nærmeste, og Hans rolle i det hele. Jeg er usikker…

    Ditt andre spørsmål knyttet til forutbestemmelse og fri vilje, er nettopp et eksempel hvor litteraturen kan hjelpe oss et stykke på vei (noe jeg forsøkte å vise i teksten). Problemet oppstår når en holder fast på det ene på bekostning av det andre. Her er det grøfter på begge sider. Selvsagt kan vi velge, selvsagt er vi ansvarlige, og selvsagt har Gud en plan med livene våre og vet hvordan alt ender. Alt av nåde og til Guds ære!

    Kim

  4. …»Han skal tørke kvar tåre frå auga deira, og døden skal ikkje vere meir, og ikkje sorg og ikkje skrik og ikkje pinsle. For det som før var, er borte.» (Op. 21.4)
    Ikkje vere meir sorg… Då kan eg ikkje minnast det som i jordelivet valda meg sorg…
    Ikkje skrik… Då kan eg ikkje hugse den urett eg både gjorde og opplevde…
    Ikkje pinsle… Då kan eg ikkje kome i hug all den liding og sjukdom eg måtte bere…
    Mi von er at Gud skal tørke bort alt som fekk meg til å gråte…

  5. Ein har sagt – løna er ikkja at eg skal få det godt, men at eg skal verte god.
    Men eitt er då sikkert – når kvar og ein er god, så vert alt godt.

    C.S Lewis skriv på lag slik: Det er nokså enkelt å skildre det vonde, der er vi på heimebane. Det gode derimot, der er vi enno på bortebane, difor vil alle våre skildringar av det fullkomne vere ufullkomne. Vi har rett og slett ikkje møtt eit godt menneske som berre er god enno, vi veit ikkje korleis det er.
    Vi ser og høyrer Kristus, den einaste gode, for vårt indre, men sjølv det biletet er ofte grumset.

    Vi anar det, vi strevar mot det, vi lengtar.
    Og når vi får sjå han, skal vi verte han lik, bli verkeleg gode.
    Ikkje englar, men forløyste menneske.

    Englane attrår løyndomen Gud har med menneska. (1 Pet 1,12) Tilgjevne syndarar. Vi kan ikkje skildre det gode. Englane veit heller ikkje korleis dei skal skildre å vere frelst av nåde. Der er det vi som er på heimebane.

    «Så undarleg dette mysterium er», seier dei på englekonferansen sin. «Så mykje elende og daud desse menneske steller istand, så djup ei fortviling, så mykje tårer, og så vert dei forlate alle sine synder og strålar som om dei var i himmelen allereide. Forstå det den som kan», seier Mikael.

  6. Gode Audny, jeg er ikke uenig med deg. Mitt håp er det samme som ditt, at Gud skal tørke bort alt som fikk oss til å gråte. Men jeg er usikker på om det skjer ved at han sletter minnet vårt, minnet som i kristen tenkning er en av våre tre sjelsegenskaper (hos Augustin og flere). Kanskje Gud har et annet kort i ermet. Kanskje går det an å være uten sorg og smerter, og å huske sitt liv og sine nærmeste på en «himmelsk» måte? Takk uansett for dine gode ord. Alt godt til deg og dine, Kim.

  7. Eg er ikkje god, men eg lengtar etter å verte god, etter å verte fri min gamle natur… Min hug er splitta, mi sjel er skada, og det eg ber på i mitt minne, er ikkje sanninga…
    Vel, det viktigaste for meg er ikkje om eg gløymer alt mitt liv på denne jorda, men at eg får vere der Gud er, og at Jesus får fylle heile meg…
    Når Gud gjer alle ting nye, skal eg verte det eg allereie er.
    No ser eg som i ein spegel, i ei gåte, men då skal eg sjå åsyn til åsyn. No kjenner eg stykkevis, men då skal eg kjenne fullt ut, liksom eg fullt ut er kjend av Gud.(1.Kor.13.12)

  8. Johannes Openberring er vanskeleg å setje på formel. Eg veit ikkje kva eg skal samanlikne denne boka med, men det er som å sjå ned i ein kulp eller eit tjern der vi tidvis ser botnen, tidvis himmelen. Gjenstandar som ligg under yta vert oppfatta skeivt pga av lysbrytinga. Eit lite vindpust (ei prøving kanskje) bryt opp speglinga så gamle former og tankar vert ein uforståeleg mosaikk. Vi berre anar, men eit trena auga (og eit prøva sinn) kan likevel identifisere kvar opphavet til ulike fargane har.

    Slik og i teologien. Mangt vi trudde vi hadde forstått vert bryte opp i gåtefulle speglingar. Likevel, sjølv i dei mest kaotiske refleksar, når vassytta ikkje lenger gjev meining, er det likevel samanheng, eit Logos som bærer alt.

    Av og til ser vi spegelet av oss sjølve i vassyta. Er ho blank og roleg og livet er utan freisting ser vi klårt og har fred, men så brytast det heile opp att og eg vert meg sjølv ei gåte. Kanskje det var det Augustin ein gong klaga over: Kvar skal eg flykta frå meg sjølve?

    Men djupt nede i livsstraumen møter eg han som ein gong drukna i Jordans grumsa vatn og steig opp derifrå i herlegdom.

  9. Magne, den siste setninga i kommentaren din i går,er det Jesus du meiner? Om så er, døydde ikkje han på ein kross for våre synder, stod opp att frå grava tredje dagen, fòr opp til himmelen for å setje seg ved Faderens høgre hand, og der i frå skal han kome att for å dømme levande og døde?

  10. Jau, det er Jesus.

    Tankegangen min er at vi er krossfeste med Kristus. Vi er døypte til hans død og er oppstått saman med ham.

    Dette er sjølvsagt ikkje uttrykk for at vi skal frelse oss sjølve eller noko slikt.
    Poenget er det motsette – han frelser oss av nåde når vi er i det djupaste mørker – her symbolisert med «Jordans grumsa vatn.»

    Om vi då spør. Kva skjedde då Jesus vart døypt? Korleis kunne Johannes der og då seie: Sjå der Guds lam som berer vekk verda si synd?
    Når Jesus står der i køen av syndarar, kven sine synder skal han då gjere bot for? Sine eigne? Neppe. Han var jo utan synd. Johannes nektar jo i første omgong. «Dette må vi gjere for å oppfylle all rettferd» seier Jesus.

    Eg les eit stort og rikt evangelium i Jesu dåp.
    Johannes kravde bot og betring for å gjeve syndsforlating. Så kjem han som ikkje treng korkje omvending eller bot. Så gjer han bot, den einaste som verkeleg kan det og oppfyller all rettferd.

    Alt saman for vår skuld som alltid treng omvending, men som berre kan det halvvegs. Så får vi tru han gjorde det helvegs i vår stad.

  11. Takk, Magne, for ditt oppklarande budskap. Det var godt å lese, og orda i 2.Kor.5.21 rann meg i hugen.

    «Han som ikkje visste av synd, har han gjort til synd for oss, så vi skal verte rettferdige i han.»

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s